Những điều lý thú về đôi mắt

Ảnh: Mypharmacy.

Đã bao giờ bạn thử vừa hắt xì hơi vừa cố mở to mắt chưa? Chắc chắn một điều là bạn không thể làm được điều đó. Có thể xem sự khép lại của mí mắt là một cơ chế tự vệ.

Đôi mắt chính là phương tiện giúp bạn quan sát và phán đoán thế giới xung quanh. Nhờ có đôi mắt mà cuộc sống của chúng ta đầy màu sắc. Nhưng đôi mắt còn ẩn chứa những điều kỳ thú mà bạn chưa có dịp khám phá.

Mắt luôn giữ nguyên kích thước?

Câu trả lời là không. Sự thật là có một thay đổi nhỏ trong kích thước của đôi mắt kể từ lúc bạn chào đời đến khi từ giã cuộc sống. Khi vừa chào đời, mắt có đường kính khoảng 18 mm. Trong vòng một năm sau đó, kích thước này tăng lên đến 19,5 mm.

Một người trưởng thành có đường kính mắt vào khoảng 24-25 mm và nhãn cầu bằng 2/3 kích thước một quả bóng bàn. Như vậy, trong suốt cuộc đời chúng ta, đôi mắt chỉ lớn thêm được khoảng 28% so với kích cỡ ban đầu.

Nhận biết bao nhiêu màu?

Chúng ta nhận biết ánh sáng thông qua màu của chúng. Tuy nhiên, con người chỉ có thể nhận biết ánh sáng có bước sóng trong khoảng giới hạn 380Nm - 740Nm. Đây là dải nhìn thấy của ánh sáng (quang phổ). Chính từ dải quang phổ này, Issac Newton đã chia ánh sáng làm bảy loại là đỏ, da cam, vàng, xanh da trời, xanh đậm, chàm và tím.

Năm 1790, nhà nghiên cứu Thomas Young cho rằng chúng ta chỉ nhìn thấy được ba màu là đỏ, xanh đậm và vàng. Các màu khác chỉ là sự pha trộn của ba màu cơ bản đó. Năm 1878, ông Ewald Hering đã đưa ra một lý thuyết về bốn gam màu cơ bản là đỏ, xanh da trời, vàng và xanh đậm. Theo đó, khi bốn màu cơ bản trên pha trộn với màu trắng hoặc đen sẽ tạo ra các loại màu sắc khác nhau mà con người có thể nhận biết.

Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa thật sự có một con số chính xác về lượng màu mà con người có thể nhận biết. Nghiên cứu gần đây nhất cho thấy con người có thể nhận ra những khác biệt rất nhỏ giữa các màu.

Các nhà nghiên cứu cho rằng con người có thể phân biệt tối thiểu 10 triệu màu khác nhau. Tuy nhiên, con số trên chưa hoàn toàn chính xác bởi trong mỗi nền văn hóa khác nhau thì cách phân biệt màu sắc cũng tương đối khác nhau.

Lông mi có thể mọc trở lại không?

Câu trả lời là có. Nếu đeo kính sát tròng, chúng ta sẽ cảm nhận rõ hơn sự thay đổi này. Thời gian để lông mi hồi sinh là 4-8 tuần. Lông mi cùng với mí mắt có tác dụng bảo vệ đôi mắt khỏi bụi bẩn cũng như ngăn chặn các thành phần lạ xâm nhập mắt.

Mắt là giác quan phát triển nhất?

Đúng. Các giác quan của chúng ta bao gồm thính giác (tai), khứu giác (mũi), xúc giác (da), vị giác (lưỡi) và thị giác (mắt). Chúng liên quan chặt chẽ với nhau và tiếp nhận, xử lý thông tin cùng lúc. Tuy nhiên, theo những nghiên cứu mới nhất, thị giác là giác quan ưu việt và phát triển nhất của con người.

Màu mắt của một người có thể khác nhau?

Màu mắt của chúng ta được quyết định bởi số lượng melanin - một loại sắc tố màu nâu đen có trong mống mắt. Nếu thiếu melanin, mắt sẽ có màu xanh, còn dồi dào melanin thì mắt có màu nâu.

Những người có tóc và da màu sậm thường là những người có hàm lượng melanin cao, do vậy mắt họ thường có màu nâu. Trong khi đó, những người có tóc và da màu sáng có hàm lượng melanin thấp và do vậy mắt thường có màu nhạt hơn. Điều này cũng giải thích nguyên nhân phần lớn mắt của trẻ sơ sinh sáng màu hơn so với người lớn, do hàm lượng melanin còn thấp.

Rất hiếm người có hai màu mắt, nhưng đối với động vật thì điều này là khá phổ biến, như ở ngựa, mèo và chó. Điều này có nguyên nhân từ sự biến đổi gene kiểm soát màu sắc. Mắt hai màu ở người có thể là một sự kế thừa sinh học tiêu biểu hoặc do những tổn thương trong sắc tố của mắt vì sử dụng thuốc.

Vừa mở mắt vừa hắt xì hơi?

Đã bao giờ bạn thử vừa hắt xì hơi vừa cố mở to mắt chưa? Chắc chắn một điều là bạn không thể làm được điều đó. Hắt xì hơi là một phản ứng ngẫu nhiên của cơ thể khi mũi chúng ta bị kích thích. Hắt xì hơi tạo ra một xung lực tác động lên toàn bộ cơ thể, bao gồm vùng bụng, ngực, cổ và mặt. Xung lực đó tác động lên các cơ ở mặt, làm cho mí mắt tự động khép lại. Phản ứng này là hoàn toàn tự động và ta không thể làm ngược lại được.

Hắt xì hơi gây ra một áp lực lớn lên đầu và cơ quan hô hấp. Do vậy, có thể xem sự khép lại của mí mắt là một cơ chế tự vệ.

(Theo Sức Khỏe & Đời Sống)

Người phụ nữ có 2 cơ thể trong 1

Lydia và các con. Ảnh: ABCnews.

Lydia Fairchild sinh nở 3 lần. Khi xin trợ cấp hằng tháng để nuôi con, cô đã chết điếng khi toà tuyên bố bạn trai cô là bố bọn trẻ. Còn cô, người đã sinh ra chúng lại không phải là mẹ, vì ADN của cô không trùng hợp với chúng.

Lydia Fairchild sẽ còn nhớ mãi cái ngày hôm ấy. Nhân viên tòa án gọi cô đến hỏi một cách đầy ngờ vực: "Cô là ai? Cô đang âm mưu gì với bọn trẻ?" Ngạc nhiên, Lydia trả lời, "chúng là con tôi mà, sao lại có chuyện âm mưu gì ở đây?". Người đó đáp lại lạnh lùng: "Chúng không phải là con cô. Chúng tôi đã xét nghiệm ADN. Cô đừng tưởng qua mặt được luật pháp. ADN của cô và bọn trẻ không giống nhau."

Từ tòa án trở về, Lydia tưởng như sắp phát điên. Rõ ràng cô là mẹ của 3 đứa trẻ. Cô đã mang thai và sinh nở bình thường. Tất cả những người thân trong gia đình, hàng xóm và bác sĩ ở nhà hộ sinh đều biết. Thậm chí, mẫu ADN của bạn trai cô, bố của bọn trẻ cũng phù hợp với ADN của cả 3 đứa. Nhưng tất cả những cái đó đều vô nghĩa trước tòa. Lý thuyết y học đã khẳng định ADN của mẹ và con phải tương đồng. 100% trường hợp đều như vậy. Ngược lại chỉ có thể là giả mạo.

Nghi ngờ xét nghiệm của tòa có sai sót, Lydia xin cho tiến hành lại ở một số phòng thí nghiệm độc lập. Kết quả vẫn y nguyên. Bạn trai cô là bố bọn trẻ. Còn cô, người đã sinh ra chúng lại không phải là mẹ. Từ chỗ chỉ muốn xin một khoản trợ cấp xã hội hằng tháng để nuôi con, Lydia phải đối mặt với nguy cơ khủng khiếp: Cô có thể bị buộc tội giả mạo và lạm dụng bọn trẻ, thậm chí là bắt cóc trẻ em. Trong trường hợp đó, lũ trẻ sẽ bị đưa vào trung tâm bảo trợ xã hội và Lydia sẽ không bao giờ gặp lại các con mình. Trong thời điểm u ám ấy, một tia hy vọng chợt loé lên. Lydia tình cờ biết tin một phụ nữ khác ở đầu kia nước Mỹ cũng gặp hoàn cảnh như mình.

Đó là Karen Keegan, một bà mẹ 52 tuổi có hai con trai ở Boston. Xét nghiệm trước ca ghép thận của Karen cũng cho thấy ADN của bà và bọn trẻ không giống nhau. Bác sĩ ở đó, mặc dù biết chắc chắn rằng không hề có sự giả mạo nào nhưng cũng không thể giải thích nổi điều gì đã diễn ra.

Các bác sĩ đã tìm hiểu kỹ hơn tuyến giáp của Karen, và bí ẩn đã được giải đáp. Karen Keegan gặp một vấn đề khá hiếm trong y học gọi là chimerism (trong truyền thuyết Hy Lap, chimera chỉ một quái vật nửa nọ nửa kia, chẳng hạn mình dê đầu sư tử). Trên toàn thế giới chỉ có khoảng 30 trường hợp như vậy được ghi nhận. Thực chất đó là trường hợp hai cá thể song sinh tồn tại trong một cơ thể.

Nguyên nhân là do có hai trứng cùng được thụ tinh, nhưng khi ở trong tử cung, đáng lẽ phải phát triển thành hai trẻ song sinh thì chúng lại "hòa lẫn" vào nhau và trở thành một bào thai hoàn hảo duy nhất, nhưng có hai mã di truyền khác nhau - hai chuỗi ADN khác nhau. Nói một cách khác, Karen là 2 người trong 1 cơ thể và điều đó không thể quan sát bằng mắt thường mà chỉ có thể phát hiện nếu xét nghiệm vật chất di truyền. Đó là lý do ADN trên khắp cơ thể bà lại khác với ADN của các con, nhưng ADN ở tuyến giáp lại giống.

Câu chuyện của Karen đã khiến Lydia có cơ sở thuyết phục quan tòa cho cô thêm thời gian. Cuối cùng, sau hàng loạt xét nghiệm, bác sĩ kết luận rằng Lydia cũng là một trường hợp chimerism. Hồ sơ vụ án được khép lại với một kết thúc có hậu: Lydia được công nhận là mẹ đẻ của các con cô và được nhận trợ cấp hằng tháng. Mỗi lần nhớ lại chuyện đã qua, Lydia vẫn thầm cảm ơn Karen: "Nếu không có bà ấy, tôi đã mất con".

(Theo Khoa học và Đời sống, ABC)

Mối giao cảm kỳ lạ ở những cặp song sinh

Barbara Corbett và Beryl Francis

Những cặp sinh đôi giống nhau như tạc không những chia sẻ sự tương đồng về gien, mà họ còn có thể cảm nhận được nỗi đau lẫn niềm hạnh phúc của nhau. Sau đây là một vài trường hợp như vậy trong số 45.000 cặp song sinh ở Úc.

Tony Mooy và Adelie Hurley, 87 tuổi

Mỗi khi nhận được cuốn băng ghi âm trò chuyện của Adelie Hurley gửi cho mình qua bưu điện, bà Tony Mooy đều phải ngồi phịch xuống ghế để trấn tĩnh cơn sốc, vì bà cũng vừa mới gửi cho bà Hurley một cuốn băng với nội dung tương tự. Tại Úc, họ được mệnh danh là “cặp song sinh khủng khiếp”, vì tất cả những hành động của họ hầu như giống nhau, dù họ ở cách xa nhau.

Ở tuổi 80, họ cùng có ý định đi đến Nam Cực để tìm lại dấu vết hành trình của cha mình là Frank Hurley, một chuyên gia điện ảnh và nhiếp ảnh nổi tiếng. Bà Tony sống ở ngoại ô Sydney, là nhân viên đánh máy cho hải quân, rồi sau đó làm y tá cho một trung tâm phục hồi sức khỏe. Trong khi đó, bà Adelie là nhiếp ảnh gia đi chu du khắp thế giới, đến tận cả Ấn Độ và Nga. Tuy nhiên, vào những năm sau này, sau khi chồng của Tony qua đời và cuộc hôn nhân của Adelie thất bại, họ đã quyết định dọn nhà đến cảng Coffs, ở hai căn nhà đối diện nhau.

Từ đó trở đi, họ càng phát hiện ra những điểm tương đồng đến ngạc nhiên. Cả hai đều yêu nghệ thuật - Tony vẽ tranh còn Adelie thì thêu thảm. Adelie phải phẫu thuật tim tạo 3 đường chảy thông máu, trong khi Tony cũng phải phẫu thuật tim, nhưng chỉ cần tạo 2 đường chảy. Adelie phải thay khớp nhân tạo cho chân trái, còn Tony thì thay khớp nhân tạo cho chân phải. Thông thường, Adelie bị trước, rồi đến Tony bị sau. Kỳ lạ không kém là họ còn có những quan điểm giống nhau về nhiều điều, cùng bàn về một đề tài và biết người kia đang nghĩ gì.

Barbara Corbett và Beryl Francis, 62 tuổi

Khuôn mặt tái nhợt, Barbara Corbett cong oằn người bởi từng đợt đau chuyển dạ dồn dập. Nhưng khi cô điện thoại cầu cứu, thì mẹ của cô đang bận chăm sóc một cô con gái song sinh khác là Barbara Francis cũng đang chuyển dạ ở bệnh viện. Điều hết sức lạ lùng là cô Francis không hề cảm thấy mệt mỏi đau đớn gì cả, mà người phải chịu đựng điều đó là cô Corbett.

Thế nhưng, đến khi cô Corbett sinh con lần hai - rất nhẹ nhàng - thì cô Francis lại phải chịu đựng cơn đau không thể tả. Cặp chị em song sinh này sống gần nhà nhau ở Brisbane. Cả hai đều góa chồng và đều đã tái hôn. Họ còn phải cảnh báo cho nhau biết khi một trong hai người phải nhập viện. Bởi vì khi bác sĩ đưa con dao hay kim khâu vào da thịt người này là người kia sẽ đột ngột bị ngất xỉu. Tốt nhất là họ cần phải được chuẩn bị tinh thần từ trước, để tránh điều nguy hiểm đáng tiếc.

Jessica và Natalie Anthony, 26 tuổi

“Natalie! Cứu! Cứu!”, cô bé Jessica Anthony 7 tuổi đã nắm chặt cánh tay duỗi thẳng của mình ra và hét lên như điên dại, không ai có thể ngăn cản lại được. Nhưng chỉ khi mẹ cô bé về đến nhà thì mọi người mới hiểu lý do tại sao. Thì ra, sáng hôm ấy, người chị em song sinh của Jessica đã trèo lên thanh chấn song chuồng khỉ ở trường và té xuống đất, bị gãy tay.

Vào bệnh viện, Jessica được các bác sĩ nắn xương lại cho đúng vị trí. Và đấy cũng chính là lúc mà Jessica hét lên. Giờ đây, dù cặp chị em song sinh với mái tóc nâu xoăn tít này đã 26 tuổi, nhưng họ vẫn cảm nhận được những xúc cảm của nhau và không chịu rời xa nhau. Những ngày này, họ cùng làm việc tại một khách sạn ở Sydney.

Một cô đã từ chối lời đề nghị thăng tiến, chỉ vì không chịu xa rời cô kia. Mới đây, khi Natalie chia tay bạn trai, cả hai cô đã ngồi bên nhau và buồn khóc trong rất nhiều ngày. Thật là khó khăn khi một trong hai cô có việc đi xa mà không có người kia. Cả hai đều mơ ước sẽ lấy chồng là một cặp song sinh và họ sẽ ở bên cạnh nhau.

Bernie và Pamela McMahon nee Craig, Brian và Pauline McMahon nee Craig

Năm 1961, ở tuổi 20, cặp nam song sinh Bernie và Brian McMahon đến thành phố Sydney ở và được giới thiệu làm quen với cặp song sinh nữ Pamela và Pauline Craige. Sự hấp dẫn tức thì và 5 năm sau, họ kết hôn với nhau - cậu em Bernie lấy cô chị Pamela và ngược lại. Từ đó đến nay, hai gia đình này sống trong hai căn nhà đối diện và không rời xa nhau: cùng làm việc chung hãng, cùng ăn cơm trưa, cùng chia sẻ các sở thích (xem và bình luận quyền Anh, sưu tầm xe hơi cổ...) và cùng nhau về hưu.

Theo báo An Ninh Thế Giới

Để có trí nhớ tốt cần bớt xem tivi

Một kết quả nghiên cứu khoa học mới công bố cho thấy để có trí nhớ tốt mọi người hãy hạn chế xem tivi, uống ít rượu, chơi trò đoán ô chữ và ăn nhiều cá.

Các nhà khoa học Úc đã tiến hành khảo sát đối với 29.500 người với yêu cầu như: phải nhớ danh sách các mặt hàng đã mua, nhắc lại tên người, nhớ khuôn mặt, nghề nghiệp của mọi người, và xác định sự khác nhau giữa hai bức ảnh. Những người tham gia phải cung cấp thông tin về các sinh hoạt thường ngày như lượng rượu mà họ uống mỗi ngày, thời gian xem tivi và thói quen đọc.

Kết quả cho thấy khả năng nhớ của nam giới và nữ giới tương đương nhau, tuy nhiên xem tivi nhiều có ảnh hưởng lớn đến trí nhớ. Những người mỗi ngày chỉ xem tivi dưới 1 giờ và những người uống dưới hai ly rượu mỗi ngày có kết quả tích cực trong các kiểm tra về trí nhớ. Những người hay chơi trò đoán ô chữ hoặc ăn cá mỗi tuần một lần cũng có khả năng nhớ tốt.

Ngoài ra, cuộc khảo sát còn phát hiện nhiều thú vị như người hay đọc truyện viễn tưởng có trí nhớ tốt hơn, trong khi đó những "con sâu rượu" thường rất khó khăn trong việc nhớ tên người khác.

Theo các nhà khoa học, chủ động "động não" như đọc sách hoặc chơi ô chữ sẽ làm người ta có trí nhớ tốt hơn, trong khi xem tivi là một hoạt động thụ động, vì vậy xem tivi nhiều không tốt cho trí nhớ còn đọc sách sẽ giúp tăng khả năng nhớ.

Theo TTXVN

Website cộng đồng sinh học VN

Từ năm 2004, những người yêu thích bộ môn sinh học đã sử dụng mã nguồn Nuke Viet xây dựng website Sinh học VN. Đây là trang web tập hợp những người yêu thích tin học và sinh học, cùng góp phần phát triển bộ môn khoa học này. Tại địa chỉ www.sinhhocvietnam.com, chúng ta sẽ nhận được nhiều thông tin hay, có giá trị cũng như những hình ảnh độc đáo.

Các mục chính của website này gồm:

- Thảo luận chuyên sâu
- Các tin tức khoa học
- Tin trong nước
- Tin quốc tế
- Các bài viết tổng hợp
- Sinh học kỳ thú
- Sinh vật cảnh…

Bên cạnh việc có thể đăng ký làm thành viên để tham gia thảo luận trên diễn đàn, chúng ta còn có thể sử dụng thư viện hình ảnh khá phong phú của website này. Mục giới thiệu sách của Sinh học VN cũng là nơi đáng để chúng ta quan tâm khi được các thành viên của website chịu khó đọc, tổng hợp và giới thiệu đến mọi người những cuốn sách chuyên ngành có giá trị.

Cũng tại website này, bạn có thể tải miễn phí những thước phim minh họa từ thư viện số, tải những phần mềm chuyên ngành sinh học như: NOC (xây dựng cấu trúc protein), Vector NTI 9.0: Hệ thống phần mềm toàn diện cho các nhà sinh học phân tử, DNA Tools… Những cuốn sách định dạng PDF cũng được cung cấp tại đây.

Theo Thanh niên